Onlayn yoxsa oflayn ingilis dili kursu: 7 meyar üzrə müqayisə və seçim planı

İngilis dili kursları axtaran hər kəs tez-tez iki variantın arasında qalır: evdən Zoom ilə qoşulmaq, yoxsa mərkəzə gedib sinifdə oturmaq. Pandemiyadan sonra onlayn dərs normal hala çevrildi, amma oflayn kurslar da yox olmadı. Bu da göstərir ki, heç bir format hamı üçün üstün deyil. Fərq ondadır ki, birinin sənə daha uyğun olduğunu seçim vaxtı bilmək çətindir.

Bu yazıda iki formatı yeddi meyar üzrə müqayisə edirik: qiymət, vaxt, öyrənmə keyfiyyəti, danışıq təcrübəsi, motivasiya, texniki tələblər və müəllim seçimi. Sonra dörd qrup oxucu üçün konkret tövsiyələr veririk və sonda dörd addımlıq seçim planı təqdim edirik. Məqsəd "onlayn pisdir" və ya "oflayn köhnəlib" kimi ümumi fikirlər yox, sənin vəziyyətin üçün aydın cavabdır.

Əgər format sualından əvvəl dərsin qrup və ya fərdi olması səni düşündürürsə, bu mövzunu ayrıca qrup yoxsa fərdi ingilis dili dərsi yazısında açıqlamışıq. Burada isə yalnız dərsin harada keçirilməsinə, yəni ekran və sinif fərqinə fokuslanırıq.

Onlayn və oflayn kursun əsas fərqi nədir

Oflayn kursda sən müəyyən vaxtda müəyyən ünvana gedirsən, sinifdə müəllim və digər tələbələrlə eyni otaqda oturursan. Onlayn kursda isə dərs video zəng vasitəsilə keçir, sən evdə, ofisdə və ya hətta başqa şəhərdə ola bilərsən. Dərsin məzmunu, yəni qrammatika, lüğət və danışıq tapşırıqları, hər iki halda oxşar ola bilər. Fərq mühitdə, xərcdə və öyrənmə vərdişlərindədir.

Birinci fərq vaxtdır. Bakıda sıx nəqliyyat şəraitində mərkəzə getmək və qayıtmaq adətən gündə bir saat və ya daha çox vaxt aparır. Həftədə üç dərs olarsa, bu, yalnız yola getmək üçün üç-dörd saat deməkdir. Onlayn dərsdə bu vaxt tamamilə qalır və onu ev tapşırığına yönəltmək olar.

İkinci fərq mühitdir. Oflayn dərsdə telefonun cibində qalır, çünki ətrafda müəllim və yoldaşlar var. Evdə isə çay, bildiriş, ailə üzvü və ya televizor diqqəti dağıda bilər. Bəzi insanlar evdə sərbəst işləyir, bəziləri üçün isə sinif mühiti zəruridir. Bu, xarakter məsələsidir və düzgün-səhv cavabı yoxdur.

Üçüncü fərq çoxluq və seçimdir. Oflayn variantda yalnız yaşadığın ərazidə gedə biləcəyin mərkəzlər arasından seçirsən. Onlayn formatda isə şəhərdən asılı olmayaraq ən uyğun müəllimi tapmaq olar. Rayonda yaşayan, Gəncədə və ya Sumqayıtda olan tələbə Bakının təcrübəli müəllimi ilə dərs keçə bilər. Bu üstünlük çox vaxt qiymətləndirilmir, amma müəllimin keyfiyyəti nəticəni formatdan daha çox təyin edir.

Yeddi meyar üzrə müqayisə

Aşağıdakı iki sütun hər formatın güclü və zəif tərəflərini göstərir. Yaşıl nişanlı sətirlər üstünlük, qırmızı nişanlı sətirlər isə çatışmazlıqdır. Hər sətir bir meyara aiddir.

Bu müqayisəyə baxanda onlayn formatın üstünlüklərinin əsasən praktik, oflayn formatın üstünlüklərinin isə əsasən psixoloji olduğunu görürsən. Onlayn vaxtı və pulu qənaət edir, oflayn isə diqqəti və intizamı saxlayır. Əgər sənin əsas problemin vaxt və büdcədirsə, onlayn daha məntiqlidir. Əgər problemin motivasiya və fokusdursa, oflayn daha yaxşı seçimdir.

Burada yeddinci meyara, yəni müəllimə xüsusi diqqət ayırmaq lazımdır. Zəif müəllimlə oflayn dərs yaxşı müəllimlə onlayn dərsdən daha pis nəticə verir. Format müəllimin keyfiyyətini əvəz etmir, yalnız onun təsirini gücləndirir və ya azaldır. Ona görə formatı seçməzdən əvvəl müəllimin təcrübəsini, dərs planını və geri bildirim üsulunu yoxlamaq daha vacibdir.

Onlayn kursun güclü tərəfləri

Onlayn kursun ilk böyük üstünlüyü əlçatanlıqdır. Rayonda yaşayan, uşağı olan, çox işləyən və ya hərəkət imkanı məhdud olan insan üçün mərkəzə getmək real maneədir. Onlayn format bu maneəni götürür. Dərs başlamazdan beş dəqiqə əvvəl kompüter qarşısına keçmək kifayətdir. Bu sadəlik uzunmüddətli davamlılığa da təsir edir, çünki dərsi buraxmaq üçün bəhanə azalır.

İkinci üstünlük qiymətdir. Mərkəzin icarə, kommunal və inzibati xərcləri onlayn formatda yoxdur, buna görə eyni səviyyəli müəllimlə dərs adətən daha əlverişli başa gəlir. Büdcə məhdud olduqda bu fərq həlledici ola bilər. Əlavə olaraq yol xərci də yoxdur, bu isə aylıq hesabda nəzərə çarpır.

Üçüncü üstünlük çevikliydir. Dərs vaxtını müəllimlə razılaşdırmaq asandır. Səyahətdə olanda dərsi telefondan keçirmək, xəstə olanda isə vaxtı dəyişmək mümkündür. Növbəli işləyən insanlar üçün bu, formatın əsas üstünlüyüdür. Mərkəzdə isə qrupun saatı sabitdir və buraxılmış dərsi bərpa etmək çətin ola bilər.

Dördüncü üstünlük rəqəmsal alətlərdir. Onlayn dərsdə ekranı paylaşmaq, lüğət tətbiqləri və ya dinləmə materialları ilə dərhal işləmək, söhbəti yazmaq və sonra təkrar izləmək mümkündür. Məsələn, dinləmə bacarığını gücləndirmək üçün müəllimlə birlikdə qısa video izləyib saniyə-saniyə təhlil etmək olar. Bu mövzuda ingilis dili listening bacarığı yazısındakı məşq üsulları onlayn dərsdə xüsusilə rahat tətbiq olunur.

Onlayn kursun zəif tərəfləri də var. İlk risk texniki problemlərdir: internet kəsilir, səs gecikir, kamera donur. İkinci risk diqqətin dağılmasıdır. Dərs zamanı telefona baxmaq, başqa pəncərə açmaq və ya ailə üzvünün müdaxiləsi çox rast gəlinən problemdir. Üçüncü risk isə intizamdır: heç kim gözünün qabağında olmadığı üçün dərsi buraxmaq asanlaşır. Bu risklərin hamısı idarə oluna bilər, amma bunun üçün şüurlu hazırlıq lazımdır.

Oflayn kursun güclü tərəfləri

Oflayn kursun əsas gücü canlı mühitdir. Sinifdə müəllimin üz ifadəsini, əl hərəkətlərini və yoldaşların reaksiyasını bilavasitə görürsən. Bu, danışıq dərsində xüsusilə vacibdir, çünki dil təkcə sözlərdən ibarət deyil. Tələffüzü öyrənərkən müəllimin dodaq və dil hərəkətini yaxından görmək səsləri düzgün çıxarmağa kömək edir. Bu xüsusilə azərbaycanlı öyrənənlər üçün çətin olan th, w və v səsləri üçün faydalıdır.

İkinci güc motivasiya və intizamdır. Mərkəzə getmək özü bir ritual yaradır: geyinirsən, yola çıxırsan, sinifdə oturursan və beynin "indi dərs vaxtıdır" rejiminə keçir. Qrup yoldaşlarının və müəllimin səni gözləməsi dərsi buraxmağı çətinləşdirir. Özünü idarə etməkdə çətinlik çəkənlər üçün bu, çox böyük üstünlükdür.

Üçüncü güc şəbəkədir. Mərkəzdə tanış olduğun insanlarla dostluq və ya iş əlaqələri qura bilərsən. Danışıq klubları, ortaq tədbirlər və fasilə söhbətləri də öyrənmənin bir hissəsidir. Bu cür qeyri-rəsmi ünsiyyət onlayn formatda demək olar ki, yoxdur, çünki dərs bitən kimi ekran bağlanır.

Dördüncü güc uşaqlar üçün uyğunluqdur. Kiçik yaşlı uşaqlar ekran qarşısında uzun müddət diqqətini saxlaya bilmir. Oyun, rəsm, hərəkət və qrup fəaliyyəti oflayn formatda təbii şəkildə qurulur. Uşaq üçün kurs seçənlərə uşaqlar üçün ingilis dili yazısındakı yaş üzrə tövsiyələri də oxumağı məsləhət görürük.

Oflayn kursun çatışmazlıqları da aydındır. Qiymət adətən yüksəkdir, çünki mərkəz xərclərini tələbələr qarşılayır. Vaxt itkisi, xüsusilə Bakıda tıxac və uzaq məsafə nəzərə alınanda, real xərcdir. Seçim isə yaşayış ərazisi ilə məhdudlaşır. Dərs buraxılanda isə mövzunu özün bərpa etməlisən və bu, qrup tempini ləngidə bilər.

Hansı vəziyyətdə hansı format

Aşağıdakı dörd kart tipik vəziyyətlər üzrə tövsiyə verir. Bunlar qəti qaydalar deyil, əksər hallarda işləyən ümumi istiqamətlərdir. Cədvəl yerinə kart formatı seçilib ki, telefonda da rahat oxunsun.

Kartlardan görürsən ki, qərar yaşdan və həyat tərzindən çox asılıdır. İşləyən böyüklər üçün onlayn çox vaxt daha məntiqlidir, çünki vaxt əsas qıtlıqdır. Uşaqlar üçün isə oflayn daha təbiidir. Tələbələr üçün isə vəziyyət şəxsi fokusdan asılıdır: evdə dərs oxuya bilənlər üçün onlayn yaxşıdır, diqqəti tez dağılanlar üçün oflayn.

Bir qeyd də vacibdir: bu iki format bir-birini istisna etmir. Bir çox mərkəz hibrid model təklif edir, yəni bəzi dərslər sinifdə, bəziləri isə onlayn keçir. Başqa bir yol isə oflayn qrupa getmək və həftədə bir onlayn fərdi dərs əlavə etməkdir. Belə kombinasiya həm canlı mühiti, həm də fərdi diqqəti verir və büdcə imkan verirsə çox yaxşı işləyir.

Onlayn dərsdən maksimum faydanı necə almaq olar

Onlayn formatı seçmisənsə, bir neçə sadə qayda nəticəni xeyli artırır. Birinci qayda sabit yer və vaxtdır. Hər dəfə eyni masada, eyni saatda dərs keçmək beyni mühitə alışdırır. Yatağın və ya divanın üstündə dərs keçmək yorğunluğu artırır və diqqəti azaldır. Sakit otaq, işıqlandırma və qulaqlıq minimum şərtlərdir.

İkinci qayda kameranın açıq qalmasıdır. Kameranı söndürmək dərsdə iştirakı azaldır, müəllim sənin reaksiyanı görmür və sən özün də daha rahat dağılırsan. Açıq kamera müəllimlə daha yaxın əlaqə yaradır və tələffüzə düzəliş etməyi asanlaşdırır. Həmçinin bildirişləri söndürmək və telefonu başqa otaqda qoymaq da faydalıdır.

Üçüncü qayda aktiv iştirakdır. Onlayn dərsdə passiv qalmaq asandır: sadəcə dinləyirsən və başını tərpədirsən. Bunun qarşısını almaq üçün dərsdən əvvəl 3-4 sual hazırla, dərs zamanı qeyd apar və dərsdən sonra 10 dəqiqə ərzində öyrəndiklərini öz sözlərinlə yaz. Bu qısa təkrar xatirəni üç dəfə güclü edir. Danışıq tərəfini gücləndirmək üçün ingilis dili speaking bacarığı yazısındakı məşqləri dərs arasında tətbiq et.

Dördüncü qayda dərsin yazılmasıdır. Müəllimlə razılaşıb dərsi yazmaq imkanın varsa, bu böyük üstünlükdür. Dərsdən sonra tələffüzünü və səhvlərini eşidib özün təhlil edə bilərsən. Oflayn dərsdə bu imkan demək olar ki, yoxdur. Yazını həftədə bir dəfə yenidən dinləmək sənə öz irəliləyişini göstərəcək.

Beşinci qayda qrafikdir. Onlayn dərsi "çevik" saymaq və tez-tez dəyişmək ən böyük tələdir. Əvvəlcədən müəyyənləşdirilmiş, dəyişməz həftəlik cədvəl onlayn formatda oflayn formatdakından da vacibdir, çünki xarici öhdəlik yoxdur. Həftədə iki-üç dərs sabit saatda keçirilməlidir.

Oflayn mərkəz seçərkən nəyə baxmalı

Oflayn kurs seçirsənsə, ünvan və qiymətdən əlavə bir neçə meyar var. Birincisi qrupun real ölçüsüdür. "Kiçik qrup" reklamı sinifdə 14 nəfərlə üst-üstə düşməməlidir. İdeal ölçü 4-6 nəfərdir. İkincisi səviyyə testidir: ciddi mərkəz qeydiyyatdan əvvəl səviyyəni yoxlayır və səni uyğun qrupa yerləşdirir.

Üçüncüsü sınaq dərsidir. Mərkəz pulsuz sınaq dərsi vermirsə, bu, narahatedici işarədir. Dördüncüsü müəllimin kimliyidir: dərs keçən şəxsin təcrübəsini, sertifikatını və nəticələrini soruş. Beşincisi buraxılmış dərslərin bərpası qaydasıdır. Xəstələndiyin və ya iş səbəbindən gələ bilmədiyin dərs üçün yazı və ya təkrar imkanı varmı, bunu əvvəlcədən öyrən.

Altıncısı sənədləşmədir. Müqavilə, ödəniş qaydaları və geri qaytarma şərtləri yazılı olmalıdır. Bəzi mərkəzlər bütün kursun haqqını əvvəlcədən istəyir və dərsi buraxanda pulu qaytarmır. Bu, risklidir. Aylıq və ya modul üzrə ödəniş daha təhlükəsizdir və sənə mərkəzi dəyişmək imkanı saxlayır.

Mərkəzin binası və sinif şəraiti də nəzərə alınmalıdır. Havalandırma, işıq, səs izolyasiyası və lövhənin vəziyyəti dərsin keyfiyyətinə təsir edir. İlk gəlişdə siniflərə baxmaq və hazırkı tələbələrlə qısa söhbət etmək çox şey göstərir. Tələbələr müəllimdən razıdırsa və dərs aktivdirsə, bu, yaxşı əlamətdir.

Real nəticə üçün nəyi gözləməli

İki formatın nəticə vaxtı demək olar ki, eynidir, əgər keyfiyyətli müəllim və müntəzəm məşq varsa. Başlanğıc səviyyədən A2-yə çatmaq adətən 4-6 ay, A2-dən B1-ə keçmək 6-9 ay çəkir. Bu rəqəmlər həftədə iki-üç dərs və evdə təkrar şərti ilə keçərlidir. Format bu müddəti əhəmiyyətli dərəcədə dəyişmir, dəyişən yalnız sənin vərdişlərindir.

İnsanların çoxu səhv olaraq onlayn dərsin "yüngül", oflayn dərsin "ciddi" olduğunu düşünür. Əslində ciddilik müəllimdən və səndən asılıdır. Çox yaxşı strukturlaşdırılmış onlayn kurs zəif təşkil olunmuş oflayn kursdan çox üstündür. Eyni zamanda oflayn mərkəzdə yoxlanılmayan ev tapşırığı və böyük qrup nəticəni sıfıra yaxınlaşdıra bilər.

Evdə təkrar bütün hallarda formatdan güclü amildir. Dərsdə keçilən hər saata evdə ən azı bir saat ayır. Dinləmək, oxumaq, yazmaq və ucadan danışmaq arasında bölüşdür. Evdə necə sistemli işləməyi evdə ingilis dili öyrənmək yazısında addım-addım göstərmişik. Bu məşqlər hər iki formatda eyni dərəcədə işləyir.

Evdə və sinifdə öyrənmənin müqayisəsini daha geniş şəkildə onlayn dərs və evdə dərs yazısında oxuya bilərsən. Orada repetitorun evinizə gəlməsi ilə video dərs arasındakı fərq ayrıca təhlil olunub.

Seçim planı: dörd addım

Əgər hələ də tərəddüdlüsənsə, aşağıdakı plan seçimi dörd addıma bölür. Hər addım bir sualı cavablandırır və sonda sənin üçün aydın istiqamət qalır.

Planın ən çox atlanan addımı üçüncüsüdür. İnsanlar sınaq dərsi almadan reklama inanıb ödəniş edir. Halbuki bir saatlıq sınaq ay boyu yanlış seçimdən qoruyur. Bu mərhələdə həm texniki keyfiyyəti, həm müəllimin üslubunu, həm də dərsin interaktivliyini yoxlamaq olar.

Format seçimindən sonra müəllim seçimi

Formatı müəyyənləşdirdikdən sonra növbəti sual müəllimdir. Eyni formatda fərqli müəllimlərlə nəticə çox fərqlənir. Yaxşı müəllim səviyyəni dəqiq müəyyən edir, plan qurur, ev tapşırığını yoxlayır və irəliləyişi ölçür. Zəif müəllim isə dərsi kitabdan oxumaq və ya sərbəst söhbətlə keçirir.

Müəllimi seçəndə bunlara bax: dərs planı varmı, səviyyəni necə müəyyən edir, ev tapşırığı verirmi, sənin məqsədinə uyğun təcrübəsi varmı, sınaq dərsi təklif edirmi. Bu suallar həm onlayn, həm oflayn müəllim üçün eyni dərəcədə işləyir. Platformamızda müəllimlərin profilləri, təcrübəsi və qiymətləri açıq göstərilir: ingilis dili repetitor axtarışı ilə sənə uyğun olanı tapa bilərsən.

Qiymət müqayisəsi apararkən də bir neçə nüansa diqqət et. Aylıq məbləğ, dərsin müddəti, qrupun ölçüsü və əlavə materialların haqqı birlikdə qiymətləndirilməlidir. Ucuz görünən kurs dərs sayına görə bahalı çıxa bilər. Eyni zamanda, ən bahalı kurs ən yaxşı nəticəni zəmanət vermir. Dərs başına real dəyəri hesablamaq və onu nəticə ilə müqayisə etmək ən düzgün yoldur.

Son məsləhət: ilk seçim son seçim deyil. Bir ay sonra format və ya müəllim sənə uyğun deyilsə, dəyişmək normaldır. Dil öyrənmək marafondur və uzun müddət davam etdirə biləcəyin format ən yaxşı formatdır. Qeyri-ideal, amma davamlı format ideal, amma yarıda buraxılan formatdan yaxşı nəticə verir.