TIOBE İndeksinə görə Python 2023-cü ildən bəri dünya proqramlaşdırma dilləri reytinqində birinci yeri möhkəm tutur. Başlanğıc səviyyəsindən tutmuş süni intellekt mühəndislərinə qədər hər kəs bu dili öyrənir, çünki sintaksisi ingilis dilinə bənzəyir, icması nəhəngdir, tətbiq sahələri isə genişdir: veb-saytdan tutmuş kosmik araşdırmalara qədər.
Python niyə bu qədər populyardır?
Python-un populyarlığı təsadüfi deyil. Dil 1991-ci ildə Guido van Rossum tərəfindən yaradılıb və o vaxtdan bəri davamlı inkişaf edib. Əsas üstünlükləri bunlardır: oxunaqlı sintaksis, güclü standart kitabxana, platforma müstəqilliyi və nəhəng icma dəstəyi. İstənilən sahəyə uyğunlaşa bilən çevikliyi onu universal bir alətə çevirib.
Python-un başqa bir üstünlüyü onun tez öyrənilməsidir. Proqramlaşdırma ilə ilk dəfə tanış olan biri Python-da "Salam, Dünya!" yazdırmağı 10 dəqiqə ərzində öyrənə bilər. Digər dillərlə müqayisədə bu proses çox sadədir. Buna görə də universitetlər, onlayn kurslar və texnologiya bootcamp-ləri çox zaman birinci öyrənilən dil kimi Python-u seçir.
Hara başlamaq lazımdır: sıfırdan
Python öyrənməyə başlamaq üçün ilk addım rəsmi saytı ziyarət etməkdir. python online platforması vasitəsilə dilin son versiyasını yükləyə, sənədlərə baxa və başlanğıc dərslikləri tapa bilərsiniz. Heç nə yükləmədən bilavasitə brauzerdə Python yazmaq istəyənlər üçün isə python online compiler olan Replit ən yaxşı seçimdir, qeydiyyatdan keçib dərhal yazmağa başlaya bilərsiniz.
Sıfırdan başlayanlar üçün ilk 3 addım bunlardır:
1. print() funksiyası Python-da ekrana mətn yazdırmaq üçün istifadə edilir. print("Salam, Dünya!") yazaraq ilk proqramınızı işə sala bilərsiniz. Bu sadə addım proqramlaşdırmanın əsasını anlamağa kömək edir.
2. Dəyişənlər məlumatı saxlamaq üçün istifadə olunur. Python-da dəyişən yaratmaq üçün tip göstərməyə ehtiyac yoxdur: ad = "Əli" və ya yas = 25 yazmaq kifayətdir. Dəyişənlər proqramın "yaddaşı" kimidir.
3. if/else şərtləri proqrama qərar verməyi öyrədir. Məsələn, if yas >= 18: print("Yetkindir") yazaraq sadə bir şərt yoxlama proqramı qura bilərsiniz. Şərtlər hər proqramın əsas hissəsidir.
Python öyrənmə yolu: 3 mərhələ
Python öyrənmə prosesi ardıcıl mərhələlərdən keçir. Hər mərhələnin öz hədəfləri var və hər biri əvvəlki üzərində qurulur. Aşağıda strukturlaşdırılmış öyrənmə yolu verilmişdir:
Python ilə karyera istiqamətləri
Python öyrəndikdən sonra bir neçə yüksək tələbatlı karyera sahəsindən birini seçə bilərsiniz. Azərbaycan bazarında IT mütəxəssislərinə olan tələb hər il artır. Aşağıdakı cədvəldə əsas istiqamətlər, istifadə olunan texnologiyalar və təxmini maaş aralıqları verilmişdir:
Web Development istiqamətini seçənlər üçün backend developer olmaq üçün nə lazım olduğu barədə ətraflı məqaləmiz mövcuddur. Orada server tərəfi proqramlaşdırmanın əsasları, verilənlər bazaları və API qurulması izah edilir.
Python vs digər proqramlaşdırma dilləri
Başlanğıc üçün hansı dili seçmək daha yaxşıdır? Bu sual çox tez-tez verilir. Python-u digər populyar dillərlə müqayisə edək:
Python, sıfırdan başlayanlar üçün ən uyğun seçimdir. JavaScript ilə müqayisədə Python daha az xüsusi simvol tələb edir və daha oxunaqlı koddur. proqramlaşdırma kursları arasında seçim edərkən öz karyera hədəfinizi nəzərə almaq vacibdir: web üçün JavaScript, digər hər şey üçün Python ideal başlanğıc nöqtəsidir.
Pulsuz resurslar Python öyrənmək üçün
Python öyrənmək üçün pullu kurslara ehtiyac yoxdur, internetdə keyfiyyətli pulsuz resurslar çoxdur. Aşağıda ən faydalı platformalar verilmişdir:
python.org dilin rəsmi saytıdır. Burda sənədlər, başlanğıc dərslikləri və Python topluluğunun forumu mövcuddur. Başlanğıc üçün "Python Tutorial" bölməsi ideal nöqtədir.
Codecademy interaktiv öyrənmə platformasıdır. Python kursu tamamilə pulsuz versiyada mövcuddur. Hər dərsdə kodunuzu bilavasitə brauzerdə yazıb sınaya bilərsiniz. Vizual geri bildiriş öyrənməni daha maraqlı edir.
freeCodeCamp tam pulsuz sertifikat kursları təklif edir. Python bölməsi Data Analysis və Scientific Computing sertifikatlarını əhatə edir. YouTube kanalında isə 12+ saatlıq tam Python kursları mövcuddur.
YouTube-da "Python tutorial for beginners" axtarışı minlərlə pulsuz dərs verəcək. Corey Schafer, Tech With Tim və Traversy Media kanalları Azərbaycanda ən çox izlənən Python müəllimləri arasındadır.
frontend developer olmaq istəyənlər üçün isə JavaScript öyrənmə yolunu müqayisəli şəkildə araşdıra bilərsiniz, hər iki yolun öz üstünlükləri var.
Python repetitorla öyrənmək
Özbaşına öyrənmək hər kəs üçün uyğun olmaya bilər. Bəziləri daha sürətli inkişaf etmək, suallarını dərhal cavablandırmaq və fərdi öyrənmə planına sahib olmaq istəyir. Belə hallarda peşəkar repetitorla işləmək ən effektiv yoldur.
Repetitor sizinlə birgə ilk layihənizi qurar, səhvlərinizi izah edər və karyera istiqamətinizi müəyyənləşdirməyə kömək edər. Tutor.az platformasında Python və proqramlaşdırma repetitorlarını tapa bilərsiniz: python repetitorları tap, fərdi dərs, onlayn dərs və ya ev dərsi formatında əməkdaşlıq mümkündür.
Repetitorla öyrənməyin əsas üstünlükləri bunlardır: fərdi sürətdə irəliləmək, dərhal geri bildiriş almaq, motivasiyanı saxlamaq və real layihələrdə mentor dəstəyi. Tədqiqatlar göstərir ki, repetitorla öyrənənlər müstəqil öyrənənlərə nisbətən 2 dəfə sürətli irəliləyir.