Sentyabr gəlir, 11-ci sinif başlayır — və informatika DIM-ini seçən on minlərlə abituriyent üçün bu fənn imtahan xalına çevrilir. İnformatika — yalnız kompüter döyən fənn deyil. Alqoritmlər, proqramlaşdırma strukturları, verilənlər bazaları, şəbəkə əsasları — bunların hamısı DIM suallarında özünü göstərir. Yanlış repetitorla 3 ay keçirmək — boşa getmiş vaxtdır. Düzgün repetitorla isə eyni 3 ay həm baza möhkəmlənir, həm DIM formatı mənimsənilir.
Bu yazıda informatika repetitoru seçərkən diqqət etməli olduğunuz 8 meyarı izah edirik.
İnformatika fənninin DIM strukturu
Azərbaycan DIM-ində informatika 5-ci qrupa daxildir. Fənn üzrə suallar üç əsas blokdan ibarətdir: alqoritmlər və proqramlaşdırma (Pascal, Python), verilənlər bazaları (SQL əsasları), kompüter şəbəkələri. Bunlara əlavə olaraq ofis proqramları (Excel, Word) və rəqəmsal texnologiyalar üzrə suallar da verilir.
Meyar 1: DIM test toplusunu bilir
İnformatika repetitorunun birinci şərti budur: informatika DIM test toplusunu oxumuş, oradakı tipik sualları həll etmiş olmalıdır. Keçmiş illər üzrə sual formatlarını bilmədən hazırlıq sürücüsüz avtomobil kimdir.
Meyar 2: Alqoritmi izah edir, yalnız kodu yox
Ən böyük fərq budur. "Bu kod belədir, yadda saxla" deyən repetitor şagirdi əzbərə alışdırır. DIM-də isə yeni tip suallar çıxır — əzbər işləmir. Alqoritmin niyə bu cür işlədiyini izah edən repetitor şagirdi əsl anlayışa gətirir.
Meyar 3: Pascal və Python hər ikisini bilir
DIM-də hər iki dil qəbul edilir. Bəzi repetitorlar yalnız biri ilə məşğul olur. Yaxşı repetitor hər ikisini bilir — şagirdin zəif olduğu yerdən başlayır, sonra seçim edir. Proqramlaşdırma öyrənmək üçün hansı dilin uyğun olduğuna dair müfəssəl məlumat da var.
Meyar 4: Fərdi diaqnostika edir
Yaxşı informatika repetitoru ilk dərsdən əvvəl qısa diaqnostika keçirir — hansı mövzularda boşluqlar var, şagird proqramlaşdırmadan qorxur mu, riyaziyyat bazası necədir? Diaqnostikasız birbaşa test həll edən repetitor vaxt itkisidir.
Meyar 5: Ev tapşırığı verir və yoxlayır
Dərs zamanı anlayan şagird evdə öz başına kod yazanda çox zaman "blanks" gəlir. Ev tapşırığı + növbəti dərsdə müzakirə — öyrənməni 2 dəfə möhkəmləndirir. Ev tapşırığını yoxlamayan repetitor yarım işdir.
Meyar 6: Şəbəkə və verilənlər bazasını da bilir
Bir çox informatika repetitoru proqramlaşdırmada güclüdür, lakin DIM-in digər bölmələrini — şəbəkə protokolları, SQL sorğuları, fayl sistemləri — ya bilmir, ya da keçmir. Bunlar DIM-də çıxır. Repetitoru seçərkən bu mövzuları da əhatə etdiyini soruşun.
Meyar 7: 20 sınaq rejimini tətbiq edir
DIM-ə son hazırlıqda ən effektiv metod informatika 20 sınaq rejimi: 20 tam sınaq testi ardıcıl həll edilir, hər birinin üzərindən işlənir. Repetitor bu rejimdə şagirdi müstəqil sürətsizliyə alışdırmalı, xronanı saxlamalıdır.
Meyar 8: Müsbət mühit yaradır
Informatika — çox şagird üçün "çətin və anlaşılmaz" fənndir. Bu qorxu ya pis izahdan, ya da vaxtında verilməmiş dəstəkdən yaranır. Yaxşı repetitor ilk növbədə qorxunu aradan qaldırır: kiçik tapşırıqlarla uğur hissi yaradır, şagird "bacardım" deməyə başlayır.
DIM informatika mövzuları: sinif üzrə bölgü
Alqoritmlər anlayışı, dəyişənlər, şərt operatorları, tsikllər. Pascal və ya Python-da ilk proqramlar. Fayl sistemi, əməliyyat sistemləri əsasları. Bu mərhələdə proqramlaşdırmaya qorxusuz yanaşma formalaşmalıdır.
Massivlər, funksiyalar, prosedurlar, OOP giriş. SQL əsasları (SELECT, WHERE, JOIN). Kompüter şəbəkələri: IP, protokollar, OSI modeli. Bu sinif DIM suallarının yarısını əhatə edir — ən kritik mərhələdir.
Mürəkkəb alqoritmlər (sıralama, axtarış), verilənlər bazası mövzularının dərinləşdirilməsi, Excel / ofis proqramları formatı. Sentyabr–Aprel: test toplusu ardıcıl keçilir. Aprel–İyun: yalnız sınaq rejimi.
İnformatika repetitoru necə tapmaq olar
Tutor.az-da informatika repetitorlarını reytinq, qiymət, format (onlayn / evdə) üzrə filtrləyə bilərsiniz. Profil oxuyun, fənn siyahısına baxın, sınaq dərsi təşkil edin — ödəmədən əvvəl seçin. Yaxşı repetitorun əlamətlərini öyrənsəniz, birinci görüşdə düzgün sual verə bilərsiniz.