"Almaniya üçün Goethe sertifikatı lazımdır" — bunu hamı deyir. Sonra suallar başlayır: hansı səviyyə? İmtahan neçə hissədən ibarətdir? Bir hissədən kəsilsən, hər şey yanır? Və ən çox axtarılan sual — Goethe imtahanı neçəyədir?
Bu yazı kurs seçimi haqqında deyil. Burada imtahanın özü var: dörd modul necə qiymətləndirilir, keçid həddi neçə baldır, A1-dən C2-yə hər sertifikat praktikada nə açır, qeydiyyat hansı ardıcıllıqla gedir və qiyməti niyə heç bir bloq sənə dəqiq deyə bilməz.
Goethe-Zertifikat nədir və nəyə yarayır?
Goethe-Institut — Almaniyanın rəsmi mədəniyyət və dil qurumudur, dünyanın 90-dan çox ölkəsində fəaliyyət göstərir. Goethe-Zertifikat isə onun verdiyi rəsmi alman dili sertifikatıdır və birbaşa Avropa Dil Çərçivəsinin (CEFR) səviyyələri ilə uyğunlaşır: A1, A2, B1, B2, C1, C2.
Sertifikat özlüyündə "diplom" deyil — o, konkret bir prosesdə tələb olunan sənəddir. Viza müraciəti, iş müqaviləsi, peşə təhsili (Ausbildung), universitetə qəbul — hər birinin öz minimum səviyyəsi var və bu səviyyəni sən yox, səni qəbul edən tərəf müəyyən edir. Ona görə də birinci addım imtahana yazılmaq deyil: səndən tələb olunan səviyyəni yazılı şəkildə öyrənməkdir.
Dörd modul: Lesen, Hören, Schreiben, Sprechen
Goethe imtahanının quruluşu bütün səviyyələrdə eynidir — dəyişən yalnız mətnlərin çətinliyi və tapşırıqların həcmidir:
Lesen (oxu) — elan, e-poçt, məqalə, forum şərhi kimi mətnlər üzərində anlama tapşırıqları. Hören (dinləmə) — elan, telefon danışığı, radio verilişi, müsahibə. Schreiben (yazı) — rəsmi və qeyri-rəsmi məktub, şərh, mövqe bildirən mətn. Sprechen (danışıq) — imtahan mərkəzinin təşkilindən asılı olaraq tək və ya cüt şəkildə keçirilir: özünü təqdim, mövzu üzrə çıxış, dialoqda razılaşma.
Qiymətləndirmə sadədir və bütün səviyyələr üçün eynidir: hər modul 100 baldan ibarətdir və modul 60 bal (60%) toplananda keçilmiş sayılır. Nəticə vərəqəsində bal həm də sözlə yazılır — 60–69 "ausreichend", 70–79 "befriedigend", 80–89 "gut", 90–100 "sehr gut".
A1-dən C2-yə: hansı sertifikat nə deməkdir
A1 — sadə ifadələr, özünü təqdim, gündəlik minimum. Praktikada ən çox ailə birləşməsi vizası ilə bağlı tələblərdə adı keçir; dəqiq şərti Almaniya səfirliyinin öz səhifəsindən yoxlamaq lazımdır, çünki istisnalar var.
A2 — mağaza, həkim, iş yerində qısa söhbətlər. Çox vaxt müstəqil məqsəd deyil, B1-ə gedən yolda ara nəticədir.
B1 — müstəqil istifadəçinin astanası: tanış mövzuda fikrini əsaslandıra bilirsən. İş və inteqrasiya prosedurlarında ən çox adı çəkilən səviyyədir, amma konkret tələb işəgötürəndən və ya idarədən asılıdır.
B2 — peşəkar mühitdə işləmək üçün real astana. Səhiyyə və texniki sahələrdə adətən B2 başlanğıc şərtdir və üstünə peşə dili imtahanı əlavə oluna bilər. Axtarış statistikasında goethe b2 baku sorğusunun ən çox soruşulan Goethe sorğusu olması təsadüfi deyil — insanların əksəriyyəti məhz bu səviyyəyə hədəflənir.
C1 — akademik mətnlər, mürəkkəb mövzuda sərbəst çıxış. Bəzi universitet proqramları və işəgötürənlər C1 qəbul edir, amma bu universaldan uzaqdır: getmək istədiyin proqramın qəbul etdiyi sertifikatlar siyahısını oxumaq şərtdir.
C2 (Großes Deutsches Sprachdiplom) — ən yüksək səviyyə. Alman universitetlərinə qəbul üçün dil sübutu kimi tanınır; digər geniş yayılmış yollar TestDaF və universitetlərin özünün keçirdiyi DSH imtahanıdır.
Goethe imtahanının qiyməti: niyə dəqiq rəqəm axtarmaq səhvdir
Ən çox axtarılan, amma ən çox səhv cavablanan sual budur. Goethe imtahanının vahid, dünya üzrə eyni qiyməti yoxdur. Haqq hər ölkədəki imtahan mərkəzi tərəfindən müəyyən edilir və bir neçə amildən asılı dəyişir:
Səviyyə artdıqca haqq da artır — C1 imtahanı A1-dən baha olur. Dörd modulu birlikdə vermək ilə tək bir modulu təkrar vermək ayrı-ayrı tariflənir. Həmin mərkəzin kursunda oxuyanlar üçün fərqli tarif tətbiq oluna bilər. Üstəlik tarif ildən-ilə yenilənir — bir il əvvəlki bloq yazısındakı rəqəm bu gün artıq doğru deyil.
Buna görə də bu yazıda sənə rəqəm yazmırıq. Cari haqqı, imtahan tarixlərini və qeydiyyat şərtlərini yalnız bir yerdən öyrənmək olar: Goethe-Institut-un rəsmi imtahan səhifəsi — orada səviyyəni seçir, öz şəhərinin imtahan mərkəzini açır, aktual tarif və təqvimi görürsən.
Bakıda Goethe imtahanına qeydiyyat: addım-addım
Bakıda imtahan Goethe-Institut-un rəsmi imtahan mərkəzi vasitəsilə keçirilir, yerlər məhdud olur və tarixlər əvvəlcədən elan edilir. Ardıcıllıq belədir:
Hazırlıq: nə qədər vaxt lazımdır və nə ilə məşq etmək
Dürüst cavab: vaxt fərdidir və başlanğıc səviyyəndən, həftəlik saatından, alman dilinə oxşar dil bilib-bilmədiyindən asılıdır. Səviyyə-səviyyə təxmini saat hesablamasını və Bakıdakı format seçimlərini alman dili kursu Bakıda yazısında ayrıca açmışıq — o yazı "necə öyrənmək", bu yazı isə "necə imtahan vermək" haqqındadır.
İmtahana hazırlığın dil öyrənməkdən bir fərqi var: format da ayrıca məşq tələb edir. B2 səviyyəsində alman dilində sərbəst danışan adam Schreiben modulundan kəsilə bilər — sadəcə ona görə ki, tapşırığın nə istədiyini yanlış oxuyub və ya vaxtı bölə bilməyib. Buna görə hazırlığı iki xəttə böl: dil biliyi (qrammatika, lüğət, dinləmə) və imtahan texnikası (vaxt bölgüsü, tapşırıq tipləri, qiymətləndirmə meyarları).
Ən çox bal itirilən yer Schreiben və Sprechen modullarıdır, çünki onları təkbaşına yoxlamaq olmur — yazdığın mətnin meyarlara görə neçə bal aldığını və danışığında hansı səhvin təkrarlandığını yalnız kənardan görən adam deyə bilər. Tutor.az-da alman dili repetitorları tap — profil, qiymət və format (onlayn / evdə) üzrə süz, sınaq dərsində birbaşa nümunə imtahanı üzərində işləməyi təklif et.
Əgər sertifikat sənin üçün son məqsəd deyil, təhsil planının bir hissəsidirsə, xaricdə təhsil yazısındakı ölkə müqayisəsi sənə hansı səviyyəyə real ehtiyacın olduğunu aydınlaşdıra bilər.
Maliyyə tərəfi də əvvəlcədən planlaşdırılmalıdır — xaricdə təhsil təqaüd proqramları arasında dil sertifikatını müraciət şərti kimi tələb edənlər var, yəni imtahanı müraciət tarixindən xeyli əvvəl vermək lazım gəlir.
Növbəti addım
Ardıcıllıq qısadır: tələb olunan səviyyəni öyrən, öz səviyyəni ölç, rəsmi səhifədən tarix və haqqı yoxla, nümunə imtahanını vaxt ölçərək həll et. Qalan hər şey — məşq. Hazırlığı tək aparmaq istəmirsənsə, alman dili repetitorları tap və ilk dərsdə birbaşa hədəf modulun üzərində işlə.